ÜSTÜN VEYA ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARıN AİLE İÇİNDE BELİRLENMESİ

Doğuştan yetenekli çocuklar, bilgiye susamışlardır. Ebeveynlerin ve öğretmenlerin onlara yeteneklerini geliştirebilmelerini sağlayacak fırsatları tanıyabilmeleri için, onlardaki bu öğrenme arzusunun mümkün olduğunca erken fark edilmesi büyük önem taşır.

Eğitimlerinde geç kalmış olmamak için, özel eğitim gerektiren diğer çocuklar gibi üstün veya özel yetenekli çocukların da erken teşhis edilmesi gerekir. Üstün veya özel yetenekli çocukların 38 yaşları arasında "teşhis edilmeleri" erken yönlendirme imkanı bulunabilmesi açısından büyük önem taşır.

Ailelerin, çocuklarının yeteneklerini teşhis edip onlara kendilerini geliştirme şansı verebilmeleri için, profesyonel kişilerin yardımına ihtiyaçları vardır. Profesyonel kişiler, ailelerin, üstün veya özel yetenekli çocukların özellikleri, erken okul deneyimi imkanları ve çocuklarına sunabilecekleri uygun gelişimsel seçenekler hakkında bilgi sahibi olmalarına yardımcı olurlar.

Eğitimcilerin bir bölümü de daha ayırıcı ve kapsamlı bir metot olan davranışsal karakteristiklerden oluşan tanılama metodunun kullanılması gerektiğini savunmaktadıriar. Bu metodu savunan kimi eğitimciler, küçük çocuklarda üstün veya özel yetenekliliğin belirlenmesine yönelik, öğretmen ve ailelerin kullanabileceği "Davranış Karakteristiği Formları" geliştirmişlerdir.

Üstün veya özel yetenekli çocukların karakteristik özelliklerinin çoğunu gösteren çocuklar için tanılama amaçlı bazı testler de geliştirilmiştir. Bu testlerin, bu konuda uzman kişilerin gözetiminde yapılması gerektiği unutulmamalıdır.
Bu testler:

1. Zeka Testleri,
2. Yaratıcılık Testleri,
3. Özel Yetenek Testleri,
4. Başarı Testleridir.

Zeka testleri, şu an elimizdeki tek akademik başarı ölçüsü ve belirleyicisi olduğu için yararlı olabilir; fakat bu testlerin, doğru tahminlerde bulunma özelliğine sahip olmalarına karşın, zeka yeteneğini ölçmede kusursuz oldukları söylenemez; çünkü zeka testleri, değişik zaman ve koşullarda değişik sonuçlar verebilirler. Ayrıca, teste tabi tutulan çocukların yaşı küçüldükçe, testler daha sağlıksız sonuçlar vermektedir. Bu nedenle, psikologlar okul öncesi yaşlardaki çocuklara bu tür testleri uygulama konusunda isteksizdirler; hatta ilköğretirnin ilk sınıflarındaki çocuklara uygulanan testleri de kuşkuyla karşılarlar. Zeka testlerinin kusursuz olmamasının nedenleri arasında, zeka verimliliğinin çeşitli şartlara göre değişkenlik göstermesi önemli bir yer tutat. Toplam zekii düzeyinin testin uygulandığı zamana göre değişiklik gösterdiği bilinen bir gerçektir. Zeka verimliliği; *Testin uygulandığı günün saatine, *Kişinin o anki ruhsal durumuna, *Kişinin o anki sıkıntı düzeyine, *Testin uygulandığı fıziksel şartlara bağlı olarak değişebilir.